Veel professionals herkennen dat communicatie met cliënten, groepen of teams soms moeiteloos verloopt en soms onverwacht vastloopt. Je hebt het gevoel dat er iets gebeurt in de interactie, maar het is niet altijd makkelijk om precies te benoemen wat. De Axenroos, ontwikkeld door Nand Cuvelier, helpt om deze dynamiek beter te begrijpen en interventies te geven en daarmee de interactie te stimuleren.

Cuvelier ontwikkelde dit model vanuit de wens om interactie tussen mensen concreet zichtbaar te maken. Bestaande modellen zoals de Roos van Leary beschreven al hoe gedrag elkaar beïnvloedt, maar waren voor veel mensen vrij abstract. Daarom vertaalde hij relationele dynamiek met gebruik van twee herkenbare assen: nabijheid en afstand, en invloed in de vorm van boven en onder. Om deze posities toegankelijker te maken, koppelde hij ze aan dierenbeelden.

Dieren maken gedrag herkenbaar zonder dat mensen zich meteen beoordeeld voelen. Wanneer iemand zich bijvoorbeeld even als “leeuw” of “uil” opstelt, ontstaat er ruimte om gedrag speels te onderzoeken.Zo wordt zichtbaar dat interactiestijlen geen vaste eigenschappen zijn, maar rollen die mensen kunnen aannemen.

Een belangrijk principe van de Axenroos is dat gedrag vaak complementair gedrag oproept. Een sturende houding kan bijvoorbeeld volgen of weerstand uitlokken, terwijl zorgend gedrag soms afhankelijkheid oproept. Door deze dynamiek te herkennen verschuift de aandacht van de vraag “wat is er met deze persoon?” naar “wat gebeurt er tussen ons?”. Juist daar ontstaat vaak ruimte voor verandering.

Wanneer dit model wordt gecombineerd met psychodrama, ontwikkeld door Jacob L. Moreno, krijgt het nog meer diepgang. In plaats van alleen over interactie te praten, worden situaties in de ruimte onderzocht. Mensen stappen letterlijk in rollen en ervaren hoe verschillende rollen, gerelateerd aan de interactiestijlen, voelen. Het werken met dierenbeelden helpt daarbij om gemakkelijker in een rol te komen en het perspectief van die positie te verkennen. Zo blijft het niet alleen een cognitief inzicht, maar wordt het een lichamelijke en ervaringsgerichte ontdekking.

De Axenroos nodigt uit om met communicatie te spelen en te experimenteren. Door nieuwe rollen te verkennen ontstaat vaak meer flexibiliteit in contact. Voor professionals kan dat het werk niet alleen effectiever maken, maar ook rijker, creatiever en betekenisvoller. Soms is een kleine verschuiving in interactiestijl al genoeg om een vastgelopen gesprek weer in beweging te brengen.