Hoe werk je met cliënten die in gevecht zijn met hun lichaam?

“Waarom moet ik dit nu hebben? Ik ben er zó klaar mee.”

Veel professionele begeleiders herkennen deze worsteling. Cliënten die zich verraden voelen door hun lichaam. Mensen die leven met pijn, vermoeidheid, ziekte of andere lichamelijke beperkingen en voortdurend proberen te begrijpen waarom dit hen overkomt.
Soms is er een duidelijke medische verklaring. Soms spelen ook stress, verlies, trauma of andere levensomstandigheden een rol. En vaak blijft een deel van het verhaal onduidelijk.
Wat veel cliënten gemeen hebben, is dat zij niet alleen last hebben van hun klachten, maar ook van de manier waarop zij zich tot hun lichaam zijn gaan verhouden.
Hoe begeleid je iemand die vooral strijd voert met zijn lichaam?
En hoe help je iemand om opnieuw verbinding te maken met een lichaam dat voelt als een tegenstander?

Het lichaam als ingang

Binnen psychodrama werken we met rollen, relaties en ervaringen die zichtbaar worden gemaakt. Waar veel begeleidingsgesprekken vooral gericht zijn op begrijpen en verklaren, nodigt psychodrama cliënten uit om hun ervaring concreet en ervaarbaar te maken.

Wat gebeurt er wanneer het lichaam zelf een rol krijgt?

Het Body Atom, ontwikkeld door psychodramatherapeuten Violeta Azis en Alexandrina Milcheva, helpt cliënten om hun ervaring met hun lichaam in beeld te brengen. Niet alleen pijnlijke, zieke of afgewezen delen krijgen een plek, maar ook de gezonde, sterke en ondersteunende aspecten.
Dat blijkt vaak verrassend. Veel cliënten weten precies wat er niet goed gaat, maar staan zelden stil bij wat hun lichaam nog wél mogelijk maakt.
Door het lichaam zichtbaar te maken ontstaat een completer beeld: niet alleen van klachten, maar ook van kracht, steun en veerkracht.

Van klacht naar bredere relatie

Door aandacht te geven aan zowel kwetsbaarheid als kracht ontstaat vaak een breder perspectief. Het lichaam wordt dan niet alleen gezien als bron van klachten, maar ook als drager van mogelijkheden, hulpbronnen en veerkracht.
De focus verschuift daarmee van strijd naar meer begrip, zachtheid en samenwerking.

Wat betekent dit voor jouw werk?

Wanneer cliënten vastlopen in hun verhouding tot hun lichaam, ontstaat in gesprekken gemakkelijk de neiging om vooral te zoeken naar verklaringen of oplossingen. Psychodrama biedt een aanvullende ingang: het maakt ervaringen zichtbaar, concreet en voelbaar.
Door lichamelijke klachten, gevoelens, innerlijke reacties en gezonde delen een plek of rol te geven, verschuift het gesprek van “Wat is er mis met mijn lichaam?” naar “Hoe beleef ik mijn lichaam en hoe verhoud ik mij daartoe?”
Voor begeleiders betekent dit dat lichamelijke klachten niet alleen iets zijn om over te praten, maar ook een ingang worden om ervaringen te verkennen, nieuwe perspectieven te ontwikkelen en de veerkracht van cliënten te versterken.

En precies daar ligt een van de krachtige mogelijkheden van psychodrama.