Veel professionals herkennen dat communicatie met cliënten, groepen of teams soms moeiteloos verloopt en soms onverwacht vastloopt. Je hebt het gevoel dat er iets gebeurt in de interactie, maar het is niet altijd makkelijk om precies te benoemen wat. De Axenroos, ontwikkeld door Nand Cuvelier, helpt om deze dynamiek beter te begrijpen en interventies te geven en daarmee de interactie te stimuleren.

Cuvelier ontwikkelde dit model vanuit de wens om interactie tussen mensen concreet zichtbaar te maken. Bestaande modellen zoals de Roos van Leary beschreven al hoe gedrag elkaar beïnvloedt, maar waren voor veel mensen vrij abstract. Daarom vertaalde hij relationele dynamiek met gebruik van twee herkenbare assen: nabijheid en afstand, en invloed in de vorm van boven en onder. Om deze posities toegankelijker te maken, koppelde hij ze aan dierenbeelden.

Continue reading Axenroos in actie →

Psychodrama begint niet in het luchtledige. Het start met een vraag, een situatie of een innerlijk spanningsveld dat wordt ingebracht door de groep of een protagonist. Die vraag geeft richting aan het proces en maakt het werk betekenisvol. Tegelijk ligt het antwoord niet vooraf vast. Het hoeft niet concreet, rationeel of oplosbaar te zijn. Het antwoord kan zich tonen als een beleving, een perspectiefwisseling, een nieuw innerlijk beeld of een verschuiving in contact.

Juist dit onderscheid is essentieel. Psychodrama is geen doelloos spel, maar ook geen lineair probleemoplossend proces. Binnen het denken van Gordon Neufeld blijft spel mogelijk zolang de uitkomst open blijft en er geen evaluatie plaatsvindt. Psychodrama beweegt zich precies in dat spanningsveld: spel met een vraag, binnen een zorgvuldig bewaakte structuur.

Opwarming: de bedding voor spel

Continue reading Psychodrama: de timing van spel en niet-spel, zonder vastgelegde uitkomst →

Rupture & Repair – Breuk & Herstel

Ruptures (breuken)

In psychodrama werken we vaak met momenten uit het leven van een deelnemer waarop iets brak in het contact en nooit meer echt werd hersteld. De meeste mensen herkennen zulke ruptures: het moment waarop je je niet meer welkom voelde, niet beschermd werd, te veel was, of juist onzichtbaar werd. Deze ervaringen kunnen herinneringen zijn, maar zijn vaker lichaamssensaties, reacties en relationele patronen in het hier-en-nu.

Concretiseren

We beginnen met het concretiseren van de rupture. Samen met de deelnemer zoeken we naar één herkenbaar moment: Waar was je? Wie waren erbij? Wat gebeurde er precies?. Met behulp van groepsleden worden belangrijke anderen opgesteld, net als delen van het zelf die toen actief waren, zoals het aangepaste kind, de boze kant of de bevroren kant. Afstanden, posities en blikken maken snel zichtbaar waar de breuk zat en hoe eenzaam of machteloos dat moment was.

Continue reading Waar het ooit brak: Rupture & Repair in Psychodrama →

Soms zijn het juist de eenvoudige dingen die ons raken. Een wandeling in Ierland, een klim, het ritme van onze ademhaling, de spanning in onze spieren, de kou van de wind langs ons gezicht.

Verhalen ontstaan niet alleen in woorden – ze worden geschreven door ons hele zijn. Door ons Handelen en spreken, onze Emotionele beleving, onze Lichaamsbeleving en onze Denkbeelden. Samen vormen ze de H.E.L.D.: vier zijnswijzen die ons helpen om betekenis te geven aan wat we meemaken.

De berg als spiegel

Het Ierse landschap lijkt op het eerste gezicht vriendelijk. Zachte heuvels, een uitnodigend pad. Maar schijn bedriegt. Elke stap vraagt alertheid: opletten dat je niet uitglijdt, je enkels niet verzwikt, je schoenen droog houdt. Het lichaam vecht en zoekt tegelijk balans. Spieren branden, de adem stokt tijdens een steile klim, en toch is daar dat overweldigende gevoel van opluchting en trots zodra de top is bereikt.

Dan opent zich een panorama dat je adem opnieuw beneemt – niet door inspanning, maar door schoonheid. De oceaan glinstert eindeloos tot aan Amerika. “Next stop is Boston”, grappen de Ieren. En in dat moment vervagen pijn en genot, en ontstaat euforie.

Continue reading Denken met gevoel: hoe een bergwandeling je dichter bij jezelf brengt →